XROMOSOMLAR ?>

XROMOSOMLAR

XROMOSOMLAR

Xromosomlar, çox nizamlı olaraq, öz üstünə sarmallanmış dərmansa DNT molekullarıdır. Bu molekulların düzülməsindəki ən kiçik bir səhv, hüceyrələrin bölünməsini maneə törədə bilir. 46 xromosoma dağılmış olan DNTin iki onurğasını meydana gətirən 3 milyard 200 milyon əsas var. Hər gen ,həyatın olmazsa olmaz funksiyalarını yerinə yetirmək üzrə, hüceyrələrə lazımlı əmrləri verən 10-20 min əsasdan meydana gəlir. DNT şeridinin böyük qisimi zibil DNT olaraq qiymətləndirilir. Bu iş görməyən bu qisim, genləri bir baraban kimi sarmallayarak, onların DNT kopiyalaması əsnasında qırılmaları önləməkdədirlər. İnsanlığın gələcəyinin yazılı olduğu xromosomlar bizlərin şəxsiyyət vəsiqələrini olusturur.Her bir kromozonun üzərində hansı gen setlərinin oldugu övə funksiyaları üzərindəki işlər yeni yeni məlumatlar verməkdə. İnsanın hansı xəstəliklərə tutula biləcəyi, nə qədər uzun yaşayacağı, zəka kapasi,korkaklık,saldırganlık kimi bütün xüsusiyyətlərin təyin olunduğu əmr kipleridir xromosomlar. Aşağıda bu xromosomlarda meydana gələ biləcək pozuqluqların yol aça biləcəyi bəzi xəstəliklər və xromosomun təsirləri ifadə olunur.

1. Xromosom: Ən böyük xromosom. ..Alzheimer xəstəliyi, prostat xərçənginə meyl, basqın karlıq, doğuşdan kataraq, Rh faktoru, ağciyər xərçənginə uyğunluq

2. Xromosom: Sıx görülən bir çox xəstəliyə səbəb olur. yaddaşın meydana gəlməsiylə əlaqədar məlumatlar, kolon(kalın bağırsaq) xərçəngi, əzələ inkişafını maneə törədən gen, doğuşdan gecə korluğu, 2 tip şəkər xəstəliyi.

3. Xromosom: Cinsi həyat üçün çox əhəmiyyətli bir xromosom. kolon xərçəngi, obezite(ciddi köklük), şizofreniyaya uyğunluq, doğuşdan irəliləyici olmayan gecə korluğu.

4. Xromosom: Cücəlik(akondroplazi), huntington koreyası(40 yaşından sonra titrəmələri izləyən ağlını itirmə), basqın karlıq, diabet,alkol asılılığına meyl, manik depresif psikoz,sedef xəstəliyi, parkinson xəstəliyi.

5. Xromosom: Romantik zəkaya bağlı xromosom. Diqqət qüsuru, Akne,saç tökülməsi, irəliləyici eşitmə itkisi

6. xromosom: Şizofreniyaya meyl, immunitet sistemi ,disleksiye uyğunluq, kroner damar sərtliyi, epilepsi

7. Xromosom: Kolon xərçəngi, sinir sistemi şişi, otizm(içedönüklük),şizofreniye uyğunluq, xroniki ağciyər iltahabı,şişmanlık

8. Xromosom: Erkən qucaqlaya, Werner xəstəliyi(uşağın erkən yaşlanması), irsi keçəllik, şizofreniyaya uyğunluq, ümumi saraya uyğunluq, guatr

9. Xromosom: Pis xasiyyətli dəri xərçəngi, galaktozemi (uşaqda südü həzm edə bilməmə vəziyyəti), hirsutizm(aşırı tüklənmə), ABO qan sistemi

10. Xromosom: Yarıq dodaq damaq, işitsel əlamətlərlə qismi qucaqlaya, vitiligo(deride regional pigment yoxluğu), obezite,retinanın atrofisi

11. Xromosom: Diyabet,Hemoglobin xəstəliyi), drepanositoz(kan xəstəliyi), manik depresif psikoz,kalp aritmisi,iris təbəqəsi sıxlığı

12. Xromosom: İltihablı bağırsaq xəstəliklərinə uyğunluq, vitaminə bağlı raşitizm(D vitamini maddələr mübadiləsisində qüsur), asdım, spirt faktorlu üz qızarması, diabet

13. Xromosom: Basqın karlıq, sinə xərçəngi, retina xərçəngi(retinablastom), irsi gecə işəməsi, erkən məmə xərçəngi(BRCA2 geni)

14. Xromosom: Allergiyaya uyğunluq(egzama), Karlıq(dil inkişafından sonra), siroz,alzheimer

15. Xromosom: Doğuşdan beyin üzrü, Disleksiye meyl, Marfan xəstəliyi(basketciler kimi uzun əl və ayaq ilə çox uzun boy), Kroner damar sərtliyi.

16. Xromosom: Manik depresif psikoz,hemoglobin xəstəliyi, qataraq, iltahaplı bağırsaq xəstəliyi(Crohn xəstəliyi), yüksək təzyiq

17. Xromosom: Məmə xərçənginə meyl(BCCR geni), Bütün xərçənglərə meyl, ağır asdım, yumurtalıq xərçənginə meyl(BRCA 1 geni), cücəlik, sədəf xəstəliyinə uyğunluq, ağlını itirmə, diabet

18. Xromosom: Manik depresif psikoz,erken obozite,kızıl saç, yüksək miyop, kolon xərçəngi. pankreas xərçəngi

19. Xromosom: Migren,baskın karlıq, keç dövr alzheimer xəstəliyi, kroner damar sərtliyi, auralı və beyin lezyonlu migren krizisləri

20. Xromosom: Boy uzunluğu təyin edicisi, yuxusuzluq, diabet,baskın gecə qucaqlayası, birləşmiş immunitet çatmazlığı

21. Xromosom: Alzheimer xəstəliyi, amyotrofik lateral skleroz(Stephen Hawkingin xəstəliyi), manik depresif psikoz,Down sindromu, irəliləyici miklonik qucaqlaya, parkinson, lösemi.

22 Xromosom: doğumsal ürək xəstəliyi, Pişik gözü sindromu, Şizofreniyaya meyl, otizm(içe dönüklük), zəka geriliyi, glikoz və galaktoz həzm pozuqluğu, sümük iliyi meydana gəlməsini təşkil edir

23. xromosom(Y): Kişilik cinsiyyətini təyin edir, cinsi orqanların inkişafını təşkil edir.

24. xromosom(X): İki ədəd xromosomu daşıyan körpə qız olur. Bu xromosomdakı degenerasiya; əzələ əriməsi və cücəliyə gətirib çıxarır.

One thought on “XROMOSOMLAR

  1. saytınızı bəyənirəm maraqlı məlumatlar var.lakin professional deyə bilmərəm xahiş edirəm saytda görüntülü səsli,olaraq izahat şəklində animasiyalar yerləşdirəsiz.belə bir az ziyanlı yorucu olur

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *