Glukom ?>

Glukom


Glukom

Glukom, glaucoma Gözün içində (şüşəyəbənzər cisim) təzyiqin artması nəticəsibdə görmə siniri təxrib olar, buda görmə pozuqluqları və hətta korluğa səbəb ola bilər. Göz otaqcıq suyu (humor aqueous) kirpik əzələləri (corpus ciliare) tərəfindən sekresiyalanar, gözbebeğinin (iris) altından çıxar və gözbebeğinin üstündən axaraq ön otaqcığın küncündəki süngerimsi trabekülden (trabecula, bölməcik: orqan səthindən içəri doğru uzanan lent lifli şəklində bölməcik) axaraq damara keçə bilməməsi lazımdır. Əgər burada tıxanma meydana gəlmişsə göz təzyiqi davamlı artar. Otaqcıq suyu göz içində belə çevrilməsi ilə gözün təbəqələrinə qidalandirici maddə daşıyar. Otaqcıq suyu ilə göz yaşını bir-birinə qarışdırmamaq lazımdır, çünki göz yaşı göyün yanındakı vəzlərdən sekresiyalanar və gözün xaricini silməklə vəzifəlidir. Otaqcıq mayesi (suyu) isə gözünün içinin qidalanması və baxımından məsuldur. Akut glukomun dərhal müalicə edilməsi lazımdır, Müalicə zamanında edilməz isə korluğa səbəb ola bilər. Göz təzyiqinin yüksəlməsi görmə sinirləri və gözün (retinasını) korlayar. İrəliləyən yaşlarda glukom olma nisbəti yüksələr və 40 yaşındakılarda % 1,5 və 70 yaşındakılarda bu nisbət % 7 nisbətində və 80 yaşındakılarda % 14 nisbətində görülər. Şəkər xəstəliyi glukomdan sonra %15-20 nisbətində korluğa səbəb olan ikinci əhəmiyyətli bir faktordur.
Glukomun səbəbi: Göz otaqcıqları suyu (humor aqueous) lupa və korneayı (göz kürəsinin pupilla və iris üzərindəki ətrafı sklera ilə çevrili şəffaf ön qisim) qidalanar. Ayrıca göz kürəsinin pozulmadan qalması göz təzyiqinə bağlıdır. Gözün kornea qisimi şəffaf (transparent) və eyni nisbətdə kavis (bükülmə) ilə qırılma indeksinin sabit olmasını təmin edər. Hər dəqiqədə 2,4 kiçik mm otaqcıq suyu sekresiyalanar və bu su irisən altından kirpik əzələsindən çıxar və gözbebeğinden çıxan su iris və kornea arasını yuyar və qidalanan və iris ilə kornea arasındakı süngerimsi trabekül tərəfindən əmilər. Buradan toplar damar vasitəçiliyi ilə daşınar. Göz təzyiqinin 17-21 mmHg (milimeter civə ölçümü) arasında olması lazımdır, əgər bu dəyər 29 mmHgi keçsə yüksək təzyiqdən (glukom) bəhs edilər.
Glukomun növləri: a-) Primeri (birinci) geniş bucaqlı glukom: Burada ümumiyyətlə otaqcıq sununun axışı maneə törədilər və bu vəziyyət çox yaşlılarda görülər. b-) Primeri dar bucaqlı glukom:Doğuştan otaqcıq bucağının dar olması səbəbiylə axıntının az olması səbəbiylə oraya çıxan vəziyyət c-) Primeri doğuşdan glukom: Yeni doğan körpələrdə və kiçik uşaqlarda görülər. d-) Sekonderi (ikinci) glukom: Başqa göz xəstəlikləri səbəbiylə otaqcıq sununun axışının maneə törədilməsi, bu xəstəliklərin başında: gözün iltihablanması, yaralanma, şəkər xəstəliyi, göz damarlarında ortaya çıxan xəstəliklər vs. səbəblər ola bilər.
Glukoma kimlər tutular: İnsanların ortalama % 4ü glukoma tutula bilər və ümumiyyətlə bu 40 yaşından sonra çox görülər. Ən çox risk altındakı kəslər. 1-) 65 yaşının üstündəkilər 2-) İrsi səbəblər 3-) Şəkər xəstəliyi 4-) Gözdə ağır iltihablı xəstəliklər varsa 5-) Ürək və qan dövranı narahatlıqları olanlarda 6-) Ağır göz iltihablanmalarında 7-) Kortizonlu müalicədə 😎 Nikotindən ötəri Glukomun diaqnozu: Gözün iç təzyiqi tonometre (göz iç təzyiqini ölçən alət) adı ilə xatırlanan alətlə ölçülər. Normal olaraq Gözün iç təzyiqinin 21mmHgi keçməməsi lazımdır. Bəzi ekspertlər sərhədin 23 mmHg olduğunu irəli sürməkdədir. Akut glukomda bu 80 mmHgə qədər yüksələ bilməkdədir. Göz təzyiqini ölçmək üçün korneanın üzərinə kiçik alət tutular və bu göz təzyiqini ölçər. Ayrıca gonioskopi ilə otaqcığın bucağı ölçülər. Gonioskopi ilə gözün iris ilə kornea arasındakı ön otaqcığın bucağını ölçən alətdir. Bunun üçün xüsusi bir lupa istifadə edilər və bu lupa birbaşa korneanın üzərinə qoyularaq araşdırma edilər. Bunun xaricində görmə bucağı perimetri ilə ölçülər və beləcə problem olub olmadığı aydın olar. Glokomun zamanında erkən yoxlanılması lazımdır və uyğun gölük ilişməsi və də müalicəsi lazımdır.
Glukomun müalicəsi: a-) Akut glukomun dərhal müalicə edilməsi lazımdır, əks halda korluğa səbəb olar. Müalicə dərmanla və ya əməliyyatla olar. b-) Doğuşdan glukom isə mümkün olduqca erkən bir zamanda əməliyyatı lazımdır. c-) Xroniki geniş bucaqlı glukom ümumiyyətlə yaşlılarda görülər. Bu narahatlıq göz damlası ilə müalicə edilməyə çalışılar. Göz damlası göz körpəsini büzər və xarici kameranın (otaqcığın) bucağı böyüyər və otaqcıq sununun axışı düzələr . Əgər əməliyyat lazımdırsa ki xəstəliyin % 80inin dərmanla müalicə etmək mümkündür. Lazer əməliyyatı ilə iristen bir parça alınaraq axış asanlaşdırılar. Başqa bir metod isə xarici kamerada axışı asanlaşdıracaq Sunnioluşumlar təmin edilər.

One thought on “Glukom

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *