Talasemiya ?>

Talasemiya

Talisemiya
Talisemiya nədir ?Talisemiya hemoqlabin istehsalı zamanı yaranan zülal çatışmamazlığıdır. Bu zülal qırmızı qan hüceyrəsində tapılıb.Bu oksigeni ağciyərlərdən bütün bədən hissələrinə nəql edir və qana qırmızı rəng verir.
Yetkinlərdə hemoqlabin 4 elementin birləşməsindən yaranır.Bu elementlər “zülal zənciri” kimi adlandırılır.Burada 2 tip zülal zənciri var. Onlardan 1-i “β zənciri” və biridə “α zənciri” adlanır.
A hemoqlabin molekulu adətən 2 α zəncirindən və 2 β zəncirindən düzəlir.Talisemiya tutan insanlarda hemoqlabin zəncirindən biri olmur. Nəticədədə qırmızı qanda olan hüceyrələr talisimiyaya tutulur və düzgün fəaliyyət göstərmir.
Talisemiyanı nə yaradır ?İnsan hüceyrəsinin genlərində bədənin normal funksiyasını təyin etmək üçün informasiya olur.Hemoqlabin zülalına aid olan informasiya 2 müxtəlif gendə daşınır. α zənciri 16-cı gendə, β zənciri isə 11-ci gendə yerləşir.Hər gendə 2 kopya olur. Hər insanın α və β genlərindən 2 ədəd olur.Bu genlər mutasiyaya uğradıqda düzgün işləmir.Gen və onun istehsal etdikləri pozulur . α ,β zəciri genləri pozulan insanlar α ,β talisimiyasına tutulmuş insanlar sayılır . Onlar düzgün hemoqlabin hazırlamır. α talisimiyasına tutulmuş insanlarda α zənciri pozulur və onlar hemoqlabini ya az istehsal edir yada heç istehsal etmir. Β dada həmçinin.
Talisemiyanın tipləriMajor və Minor talisemiya növləri var.
Major: β talisemiyanın əsas tipidir və Kule anemiya adlanır. Bu əsasən β zəncirinin az olması vəya he olmamasından irəli gəlir və Avstraliyada ən çox yayılmış tipdir.Anemiyanın ciddi formasnda qan xəstəliyi insanın tez yorulmasına səbəb olur və oksigen çatışmamazlığına səbə olur. Anemiya insan həyatının ilk illərində baş verir.Bu tip insanlara tez-tez qan tələb olunur və həmdə zülallarında dəmirin rolu nəzərə alınır.Dəmir insanın ürək ,qaraciyər və digər orqanlarının bərpasında iştirak edir. Β talisemiyaya tutulmuş xəstələrdə hər iki zəncir pozulur. α talisemiyada isə əgər ümumi α zəncir yoxdusa insan anadan olan kimi ölür.
Minor: α və β talisemiya tipləri əsasən talisemiyaının yumuşaq formalarıdır çox müalicə tələb etmir.Minor talisemiya tutanlar mutasia daşıyıcı adlanırlar.
Bəzi hallarda insan hər iki talisemiyanını üzərində gəzdirir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *